Η
Διαχυτη Αλωπεκια είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ελάττωση της πυκνότητας της τριχοφυΐας σε όλη την επιφάνεια του τριχωτού. Μπορεί να επηρεάσει την τριχοφυΐα όλου του σώματος, συνηθέστερα όμως προσβάλλει το τριχωτό της κεφαλής. Η διάχυτη αλωπεκία οφείλεται βασικά σε διαταραχή της φυσιολογικής εξέλιξης του κύκλου ζωής της τρίχας από την επίδραση συνήθως κάποιου βλαπτικού παράγοντα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα «ανώριμες» τρίχες να μεταπίπτουν αιφνίδια σε φάση απόπτωσης και κατά το χρονικό αυτό διάστημα να παρατηρείται συνολική αραίωση του τριχωτού, χωρίς να υπάρχουν συγκεκριμένες περιοχές απώλειας. Συνήθως μετά την πάροδο 3-4 μηνών ή όταν παύσει η επίδραση του βλαπτικού παράγοντα υποχωρεί το φαινόμενο και αποκαθίσταται η αραίωση. Η διάχυτη αλωπεκία μπορεί να προσβάλλει γυναίκες σε ποσοστό μεγαλύτερο από τους άνδρες.

Διάχυτη Αλωπεκία – Ταξινόμηση

Η διάχυτη αλωπεκία αποτελεί μια εκδήλωση που, ανάλογα με την εικόνα του τριχοριζογράμματος, μπορεί να οφείλεται σε:

  • Τελογενή Αλωπεκία (telogen effluvium), όπου τα μαλλιά μπαίνουν στην τελογενή φάση (τελευταίο στάδιο ζωής) πρόωρα και αιφνίδια, ενώ φυσιολογικά βρίσκονται συνήθως στην αναγενή τους φάση, και παραμένουν σε αυτή για περίπου 3 μήνες, μέχρι να γίνει ανάπτυξη νέων και απόπτωσή τους.
  • Αναγενή ή Δυστροφική Αλωπεκία, όπου εμφανίζεται έντονη απόπτωση των τριχών (μέχρι και το 90% αυτών) εξαιτίας της επίδρασης κάποιου χημικού ή τοξικού παράγοντα (π.χ. χημειοθεραπείες) ή ακτινοβολίας και η τριχοφυΐα επανέρχεται μετά το πέρας της έκθεσης στον παράγοντα αυτό.
  • Μικτή Αλωπεκία.


Επίσης, ανάλογα με τη χρονική διάρκεια απώλειας μαλλιών, μπορεί να ταξινομηθεί σε:
  • Οξεία, με ξαφνική απώλεια των μαλλιών,
  • Υποξεία, όπου η απώλεια τριχών διαρκεί κάποιους μήνες και
  • Χρόνια διάχυτη αλωπεκία, κατά την οποία επαναλαμβάνεται η φάση της αραίωσης και συνολικά αυτή διαρκεί πάνω από 6 μήνες.

Διάχυτη Αλωπεκία – Ταξινόμηση

woman-with-visible-stress    Η Διάχυτη Αλωπεκία προκύπτει ως αποτέλεσμα της διακοπής της φυσιολογικής εξέλιξης του κύκλου ζωής των τριχών. Αποτελεί συχνό διαγνωστικό πρόβλημα καθώς η αραίωση παρατηρείται 3-4 μήνες μετά την επίδραση του πιθανού αιτίου και τις περισσότερες φορές το άτομο τη δεδομένη χρονική στιγμή έχει απαλλαγεί από αυτό.

    Η διαχυτη αλωπεκια μπορεί να οφείλεται σε ένα μεγάλο αριθμό παραγόντων που προκαλούν είτε σωματικό είτε ψυχολογικό stress στον οργανισμό ή σε συστηματικές ασθένειες ή σε εξωγενείς (φαρμακευτικούς συνήθως) παράγοντες.

Συγκεκριμένα, ως αίτια της διάχυτης αλωπεκίας έχουν αναφερθεί τα εξής:

  • Σωματικό stress, όπως μετά από κάποιο μεγάλο χειρουργείο, σοβαρή λοίμωξη, υψηλό πυρετό, οξεία αιμορραγία. Επίσης πολλές γυναίκες βιώνουν διάχυτη αλωπεκία μετά τον τοκετό αλλά και ένα τρίμηνο αργότερα εξαιτίας των μεγάλων και απότομων μεταβολών στα επίπεδα των ορμονών.
  • Έντονο συναισθηματικό stress που προκαλεί κυρίως οξεία διάχυτη αλωπεκία.
  • Χρόνιες ασθένειες όπως αναιμία, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, αμυλοείδωση, ηπατική ανεπάρκεια, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, λεμφοϋπερπλαστικά σύνδρομα, δερματομυοσίτιδα, αλλά και χρόνιες λοιμώξεις όπως λοίμωξη από τον HIV και δευτερογόνος σύφιλη. Επίσης δερματολογικά νοσήματα όπως η ψωρίαση, η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και η αλλεργική δερματίτιδα εξ’ επαφής έχουν αναφερθεί ότι μπορούν να προκαλέσουν διάχυτη τελογενή αλωπεκία.
  • Ενδοκρινολογικές διαταραχές. Τόσο ο υπερθυρεοειδισμός όσο και ο υποθυρεοειδισμός μπορούν να προκαλέσουν τελογενή διάχυτη αλωπεκία που όμως υποστρέφει όταν το άτομο επιστρέψει σε ευθυρεοειδική κατάσταση, αλλά και ο σακχαρώδης διαβήτης. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί απώλεια τριχών κατά την εμμηνόπαυση λόγω μεταβολών των ορμονών.
  • Διατροφικές συνήθειες. Η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών, σιδήρου, ψευδαργύρου, ουσιωδών λιπαρών οξέων και άλλων θρεπτικών συστατικών κυρίως λόγω εφαρμογής εξαντλητικών διαιτολογίων ή διατροφικών διαταραχών (π.χ. νευρική ανορεξία) είναι από τις συνηθέστερες αιτίες, κυρίως στις γυναίκες. Σύνδρομα δυσαπορρόφησης και παγκρεατικές νόσοι μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε διάχυτη αλωπεκία. Εξίσου επικίνδυνη είναι και η ανεπάρκεια βιταμίνης D και βιοτίνης.
  • Λήψη φαρμάκων όπως αντισυλληπτικά χάπια, ανδρογόνα, ρετινοειδή για τη θεραπεία της ακμής, αντιθυρεοειδικά φάρμακα, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά, βιταμίνη A, κάποιες κατηγορίες καρδιολογικών φαρμάκων αλλά και κάποια μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Επίσης φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη χημειοθεραπεία διάφορων μορφών καρκίνου, που είναι κυτταροτοξικά, επιδρούν σε τρίχες που βρίσκονται στην αναγενή φάση προκαλώντας αναγενή διάχυτη αλωπεκία.
  • Ακτινοβολία, που προκαλεί τριχόπτωση στα σημεία κυρίως που επιδρά. Η ακτινοθεραπεία, όταν γίνεται σε χαμηλές συχνότητες, έχει αναστρέψιμα αποτελέσματα στην απώλεια τριχών με μικρή αλλαγή στην ποιότητα της τρίχας.

Διάχυτη Αλωπεκία – Αντιμετώπιση

    Η διαχυτη αλωπεκια είναι συνήθως αναστρέψιμη και σε λίγους μήνες έχει αποκατασταθεί η αραίωση του τριχωτού και τα τριχοθυλάκια μένουν υγιή. Είναι σημαντικό όμως το άτομο σε συνεργασία με τον ειδικό δερματολόγο ή πλαστικό χειρουργό που θα συμβουλευτεί να προσπαθήσουν να προσδιορίσουν τον εκλυτικό παράγοντα της απώλειας τριχών, καθώς υπάρχει περίπτωση η διαχυτη αλωπεκια να επιμένει και να εξελιχθεί σε χρόνια ή να αποτελέσει πρόδρομο ανδρογενετικής αλωπεκίας. Στην τελευταία περίπτωση, τα μαλλιά επανεκφύονται πιο αδύναμα και λεπτά σε σχέση με την προ της αλωπεκίας κατάστασή τους.

    Στην περίπτωση της οξείας διάχυτης τελογενούς αλωπεκίας, πρέπει να εντοπιστεί το αίτιο και αν το άτομο απέχει από αυτό, η απώλεια σταματάει άμεσα και το τριχωτό επανέρχεται τους επόμενους μήνες σταδιακά. Στην περίπτωση της χρόνιας διάχυτης τελογενούς αλωπεκίας, τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα καθώς στην εμφάνισή της μπορεί να συμβάλλουν περισσότεροι του ενός παράγοντες. Και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται τήρηση επαρκούς σε θρεπτικά συστατικά και πρωτεΐνες διαιτολογίου.

    Η χορήγηση συμπληρωμάτων, όπως βιταμίνης C που βοηθάει στην απορρόφηση του σιδήρου, βιταμίνες του συμπλέγματος B που ασκούν κατασταλτική δράση έναντι του stress, βιοτίνης και ψευδαργύρου, μπορεί να ενισχύσει την επανέκφυση των τριχών. Αν υπάρχει η υποψία ότι το αίτιο είναι η λήψη κάποιου φαρμάκου, συνιστάται αλλαγή ή διακοπή του για τουλάχιστον 3 μήνες προκειμένου να επιβεβαιωθεί αν αυτό αποτελεί εκλυτικό παράγοντα. Παράλληλα ελέγχεται αν υπάρχει κάποια υποκείμενη νόσος και αν αυτή είναι υπό έλεγχο με την κατάλληλη αγωγή. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή για τη διαχυτη αλωπεκια.

Μινοξιδίλη
Platelet Rich Plasma (PRP)
Low Level Laser Therapy (LLLT)

    Η αναγενής ή δυστροφική διαχυτη αλωπεκια αντιμετωπίζεται με παρακολούθηση και υποστηρικτική κυρίως αγωγή σε περίπτωση που το αίτιο είναι γνωστό από το ιστορικό και δεν μπορεί να αποφευχθεί για κάποιο χρονικό διάστημα. Ειδικά σε περιπτώσεις διάχυτης αλωπεκίας λόγω προηγηθείσας χημειοθεραπείας σε νεαρούς άνδρες με κληρονομικό ιστορικό ανδρογενετικής αλωπεκίας, μπορεί να παρατηρηθεί το φαινόμενο της μερικής επαναφύτρωσης των τριχών μετά το τέλος της χημειοθεραπείας, μόνο στις περιοχές που δεν επηρεάζονται από την ανδρογενετική αλωπεκία.

    Αντίθετα, στις περιοχές που υπάρχει κληρονομική προδιάθεση ανδρογενετικής αλωπεκίας, η επαναφύτρωση δεν προχωρεί ικανοποιητικά, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται η κλινική εικόνα προχωρημένης ανδρογενετικής αλωπεκίας, βαθμίδος V-VII της κλίμακας Hamilton-Norwood, που υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα εμφανιζόταν αρκετά χρόνια αργότερα στη ζωή του συγκεκριμένου ατόμου. Η προχωρημένη αυτή αλωπεκία μετά από χημειοθεραπεία επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογία των ασθενών αυτών και αποτελεί τη μόνη ίσως πραγματική ένδειξη για μεταμόσχευση μαλλιών σε καταστάσεις διάχυτης αλωπεκίας. Κατά κανόνα, η μεταμόσχευση μαλλιών δε θεωρείται θεραπεία εκλογής σε περιπτώσεις διάχυτης αλωπεκίας σε υποτροπή. Σε κάθε περίπτωση όμως, απαιτείται εξέταση από ειδικό δερματολόγο ή πλαστικό χειρουργό που θα κρίνει εξατομικευμένα το εκάστοτε περιστατικό.