Η
ανδρογενετική αλωπεκία (κοινώς φαλάκρα), αποτελεί τη συχνότερη μορφή αλωπεκίας στους άνδρες και μία από τις συχνότερες στις γυναίκες. Υπολογίζεται ότι το 70% των ανδρών και το 40% των γυναικών θα την εμφανίσουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους, ενώ ένας στους δύο άνδρες θα πάσχει από αυτή στην ηλικία των 50 ετών. Η ανδρογενετική αλωπεκία οφείλεται στην επίδραση των ανδρογόνων στα τριχοθυλάκια και υπάρχει γενετική προδιάθεση για την εμφάνισή της. Τόσο γενετικοί, όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν ρόλο στην εμφάνιση και εξέλιξή της, ενώ τα πλήρη αίτια παραμένουν άγνωστα.

Τα γονίδια που ευθύνονται αποτελούν αντικείμενο έρευνας, τα περισσότερα δε από αυτά βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ και είναι υπολειπόμενα. Έτσι οι γυναίκες πιο σπάνια εμφανίζουν ανδρογενετική αλωπεκία καθώς απαιτείται η ύπαρξη των παθολογικών γονιδίων και στα δύο χρωμοσώματα Χ για να εκφραστούν. Στους άνδρες αρκεί ένα και μόνο γονίδιο στο μοναδικό χρωμόσωμα Χ που διαθέτουν, για να την εκδηλώσουν. Νεότερες έρευνες έχουν αποδείξει ότι το κληρονομικό υπόστρωμα της ανδρογενετικής αλωπεκίας είναι ακόμη πιο σύνθετο, καθώς έχουν βρεθεί γονίδια τα οποία ελέγχουν, μεταξύ άλλων, το χρόνο εμφάνισης της ανδρογενετικής αλωπεκίας, την ταχύτητα εξέλιξης και τον τρόπο εμφάνισης.

Ποσοστά Εμφάνισης Ανδρογενετικής Αλωπεκίας

70%

Άνδρες

40%

Γυναίκες

50%

Άνδρες έως 50 ετών


Ανδρογενετική Αλωπεκία – Κλινική εικόνα

    Η κλινική εικόνα της ανδρογενετικής αλωπεκίας ποικίλλει στους άνδρες και τις γυναίκες. Η κλασική ανδρογενετική αλωπεκία στους άνδρες χαρακτηρίζεται από τα εξής:

  • απώλεια των τριχών στους κροτάφους
  • αραίωση των τριχών στην κορυφή
  • σταδιακή υποχώρηση του hairline


    Ακόμη και σε προχωρημένα στάδια μία λωρίδα φυσιολογικής πυκνότητας παραμένει στις πλάγιες κροταφικές χώρες και το οπίσθιο τμήμα του τριχωτού (ινιακή χώρα) και πολύ σπάνια εμφανίζεται πλήρης απώλεια τριχών. Τα ανδρογόνα είναι σημαντικές ορμόνες ανάπτυξης του ανδρικού φύλου. Ρυθμίζουν τη λειτουργία των σμηγματογόνων αδένων, διεγείρουν την ανάπτυξη των τριχών του σώματος και του προσώπου, ενώ καταστέλλουν την τριχοφυΐα στη μετωποκροταφική χώρα, οδηγώντας στην ανδρογενετική αλωπεκία.

    Σε άνδρες που πάσχουν από ανδρογενετική αλωπεκία, το ένζυμο 5-α-ρεδουκτάση είναι αυξημένο. Αυξημένα είναι τα επίπεδα επίσης της ελεύθερης τεστοστερόνης και της διϋδροτεστοστερόνης και μειωμένα τα ολικά ανδρογόνα. Η 5-α-ρεδουκτάση μετατρέπει στον θύλακο της τρίχας την ελεύθερη τεστοστερόνη σε διϋδροτεστοστερόνη (DHT) που παίζει κυρίαρχο ρόλο. Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ανδρογενετικής αλωπεκίας είναι:

  • ψυχικά νοσήματα
  • καρδιοπάθειες
  • καρκίνος του προστάτη


    Η γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία συνήθως εμφανίζεται με διάχυτη λέπτυνση των τριχών, χωρίς υποχώρηση του hairline και εντονότερη αραίωση των μαλλιών στην κορυφή του τριχωτού. Αντίθετα με τους άνδρες, σπάνια οδηγεί σε ολική απώλεια των μαλλιών στην πάσχουσα περιοχή. Πέρα από την κληρονομικότητα και άλλες καταστάσεις οδηγούν σε γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία όπως:

  • μείωση των γυναικείων ορμονών κατά την εμμηνόπαυση
  • σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
  • συγγενής υπερπλασία των επινεφριδίων
  • αρρενοποιητικοί όγκοι επινεφριδίων και ωοθηκών
  • σύνδρομο Cushing
  • χρόνια χρήση κορτιζόνης


    Πρόσφατη μελέτη σε μονοζυγωτικές δίδυμες γυναίκες ανέδειξε διάφορους παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη επίπτωση ανδρογενετικής αλωπεκίας στις γυναίκες. Τέτοιοι παράγοντες είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η έλλειψη άσκησης, οι πολλές ώρες ύπνου και η μη σταθερή συζυγική σχέση. Επίσης η μη χρήση καπέλου και η έκθεση στη UV ακτινοβολία συμβάλλουν επίσης στην εμφάνιση ανδρογενετικής αλωπεκίας στις γυναίκες. Τέλος το άγχος και stress επιταχύνει την κατάσταση σε άνδρες και γυναίκες.

    Οι ψυχολογικές επιπτώσεις της ανδρογενετικής αλωπεκίας είναι τεράστιες τόσο στους άνδρες, όσο και στις γυναίκες. Τα πλούσια και δυνατά μαλλιά ανέκαθεν ήταν σημαντικό στοιχείο ομορφιάς. Οι ασθενείς έχουν χαμηλή αυτοπεποίθηση, μειωμένη κοινωνικότητα και δυσκολεύονται συχνά στη συναναστροφή τους με το άλλο φύλο. Έτσι εξηγείται γιατί ανέκαθεν οι πάσχοντες από ανδρογενετική αλωπεκία αναζητούσαν λύσεις για το πρόβλημά τους.

Ανδρογενετική Αλωπεκία – Διάγνωση

    Η διάγνωση γίνεται κατά βάση κλινικά. Το τριχοριζόγραμμα αποτελεί μία από τις παλαιότερες τεχνικές διάγνωσης της ανδρογενετικής αλωπεκίας και αποκαλύπτει πολύ μεγάλη αύξηση των τελογενών και δυστροφικών τριχών σε βάρος των αναγενών. Πλήρης αιματολογικός και ορμονολογικός έλεγχος είναι καλό να εκτελείται για τον αποκλεισμό υποκείμενων νοσημάτων, κυρίως σε γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία.

Η τριχοσκόπηση αποτελεί μία νέα μέθοδο αντίστοιχη της δερματοσκόπησης για τη διάγνωσή της. Κατά τη διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται ψηφιακή μικροκάμερα που απεικονίζει την πάσχουσα περιοχή και λαμβάνεται το φωτοτριχοριζόγραμμα. Σε αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί βιοψία δέρματος τριχωτού κεφαλής για την διαφοροδιάγνωση της ανδρογενετικής αλωπεκίας από περιπτώσεις γυροειδούς ή ουλωτικής αλωπεκίας.

    Για την ταξινόμηση του βαθμου και της βαρύτητας της ανδρογενετικής αλωπεκίας χρησιμοποιείται η κλίμακα Norwood – Hamilton για την ανδρική ανδρογενετική αλωπεκία και η κλίμακα Ludwig για την γυναικεία ανδρογενετική αλωπεκία.


Ανδρογενετική Αλωπεκία – Θεραπεία

    Η θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας απασχολεί πάρα πολύ τους πάσχοντες, καθώς αυτή αποτελεί σοβαρό αισθητικό πρόβλημα με σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις. Η ανάγκη για ανεύρεση αποτελεσματικής θεραπείας φαίνεται από το πλήθος των ουσιών (τοπικών κρεμών, λοσιόν έως βιταμίνες από το στόμα και σαμπουάν) που είτε χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν ή συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται υποσχόμενα την επιτυχή θεραπεία της. Η θεραπεία της ανδρογενετικής αλωπεκίας διακρίνεται σε 3 μεθόδους:

Μη Ορμονική Θεραπεία
Ορμονική Θεραπεία
Χειρουργική θεραπεία

    Άλλες σύγχρονες θεραπείες ανδρογενετικής αλωπεκίας είναι η Low Level Laser Treatment (LLLT) ή θεραπεία με laser, καθώς και η θεραπεία με PRP (Platelet Rich Plasma) που συνίσταται στην έγχυση στην πάσχουσα περιοχή πλάσματος που προέρχεται από το αίμα του ασθενούς. Το πλάσμα μετά από κατάλληλη ενεργοποίηση ενίεται στο τριχωτό της κεφαλής και μέσω παραγωγής αυξητικών παραγόντων οδηγεί στην ανάπτυξη νέων κυττάρων, στη βελτίωση της αιμάτωσης της περιοχής του τριχωτού και στην ενίσχυση των τριχοθυλακίων που πάσχουν. Καθώς εκμεταλλεύεται τις επουλωτικές δυνάμεις του ίδιου του οργανισμού, αποτελεί μια από τις αποτελεσματικότερες μοντέρνες θεραπείες ανδρογενετικής αλωπεκίας.