Η
αλωπεκία είναι η νόσος εκείνη η οποία προέρχεται από την γενικευμένη ή κατά τόπους απώλεια τριχών της κεφαλής ή και του σώματος. Το πρόβλημα της αλωπεκίας έχει σημαντικές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους ασθενείς, καθώς τα πλούσια μαλλιά ανέκαθεν αποτελούσαν σημαντικό χαρακτηριστικό ομορφιάς και στα δύο φύλα. Το τριχοθυλάκιο αποτελείται από:

  • τον θύλακο
  • τον βολβό της τρίχας που δημιουργεί την τρίχα
  • το στέλεχός της
  • τον σμηγματογόνο αδένα


    Οποιαδήποτε βλάβη στον θύλακο ή τον βολβό μπορεί να προκαλέσει αλωπεκία. Η ανάπτυξη των τριχών αποτελείται από την αναγενή φάση (αύξηση της τρίχας), την καταγενή και την τελογενή φάση (πτώση). Η διαταραχή οποιασδήποτε από τις φάσεις αυτές οδηγεί σε αλωπεκία. Φυσιολογικά, το 90-95% των τριχών βρίσκεται στην αναγενή φάση και το 5-10% στην τελογενή, ενώ 50-100 τρίχες την ημέρα είναι μια φυσιολογική απώλεια.

Φυσιολογική κατάσταση τριχωτού

Ποσοστό τριχών σε Αναγενή φάση

Ποσοστό τριχών σε Τελογενή φάση

Φυσιολογική καθημερινή απώλεια τριχών

    Όταν ο ρυθμός απώλειας αυξηθεί πάνω από 100 τρίχες την ημέρα, μπορεί να παρατηρηθεί αλωπεκία. Αυτή καλείται τελογενής τριχόρροια (Telogen effluvium). Αυτή η μορφή είναι συχνή σε σιδηροπενική αναιμία, ενδοκρινικά και μεταβολικά νοσήματα. Οποιαδήποτε διαταραχή στην αναγενή φάση ανάπτυξης της τρίχας προκαλεί την αναγενή μορφή αλωπεκίας. Η μορφή αυτή παρατηρείται κατά τη χρήση χημειοθεραπευτικών ουσιών και ακτινοβολίας για κακοήθη νοσήματα.

Αλωπεκία – Αιτίες

Η αλωπεκία μπορεί να οφείλεται στους παρακάτω παράγοντες:

  • Κληρονομικότητα
  • Ορμονικοί παράγοντες
  • Χειρουργικές επεμβάσεις
  • Τοκετός
  • Χρόνιες φλεγμονές
  • Σακχαρώδης Διαβήτης
  • Μυκητιασικές λοιμώξεις
  • Παθήσεις του θυρεοειδούς
  • Υπερβιταμίνωση Α
  • Ανεπάρκεια σιδήρου
  • Κακή θρέψη
  • Άγχος
  • Διαρκής έλξη κατά το χτένισμα
  • Ομαλός Λειχήνας
  • Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος
  • Χρόνια χρήση Αντικαταθλιπτικών
  • Χρόνια χρήση Κορτιζόνης
  • Χρόνια χρήση ορμονικών σκευασμάτων


    Χειρουργικές επεμβάσεις και ο τοκετός μπορεί να προκαλέσουν παροδική αλωπεκία. Το άγχος και το stress, η διαρκής έλξη των μαλλιών κατά το χτένισμα, καθώς και τεχνικές κομμωτηρίου μπορούν να οδηγήσουν σε αλωπεκία εξ’ έλξεως (Traction Alopecia). Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις αλωπεκίας αυτοάνοσης αιτιολογίας, όπως οι παθολογικές ουλωτικές αλωπεκίες στην περίπτωση ομαλού λειχήνα, συστηματικού ερυθηματώδους λύκου, σκληροδέρματος κλπ. Ακόμη, η χρόνια χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων όπως πχ αντικαταθλιπτικά, κορτιζόνη ή ορμονικά σκευάσματα, μπορούν να προκαλέσουν αδυνάτισμα των τριχών, τριχόπτωση και τελικά αλωπεκία, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αναστρέψιμη εφόσον διακοπεί η λήψη του φαρμάκου που την προκαλεί.

    Η πιο συχνή αλωπεκία στους άνδρες είναι η ανδρογενετική (κοινώς φαλάκρα), σε ποσοστό άνω του 90%,  ενώ στις γυναίκες, η ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία αποτελεί το αίτιο στο 50% περίπου των περιπτώσεων. Οι πιο συχνές αλωπεκίες στα παιδιά είναι η γυροειδής και η προκλητή αλωπεκία που προέρχεται από το τράβηγμα των τριχών και είναι συνήθως ψυχολογικής αιτιολογίας.

Η Ανδρογενετική Αλωπεκία στα 2 φύλα
Άνδρες

95%

Γυναίκες

50%



    Αρκετά συχνές είναι και οι εντοπισμένες αλωπεκίες τραυματικής αιτιολογίας, ως συνέπεια τραύματος, εγκαύματος, τροχαίων ατυχημάτων κλπ. Επίσης, συχνές είναι οι περιπτώσεις τραυματικής αλωπεκίας ως συνέπεια προηγηθείσας μεταμόσχευσης μαλλιών με την παλαιότερη τεχνική strip ή FUT, καθώς η τεχνική αυτή συνοδεύεται πάντα από τη δημιουργία μετεγχειρητικής ουλής στη δότρια περιοχή στην ινιακή χώρα του κεφαλιού. Οι τραυματικές αλωπεκίες μπορεί να αφορούν συνήθως το τριχωτό της κεφαλής, μπορεί όμως να αφορούν και την τριχοφυία του προσώπου, κυρίως τα φρύδια και την περιοχή του γενείου.

Αλωπεκία – Κλινική Εικόνα

    Η κλινική εικόνα της αλωπεκίας περιλαμβάνει απώλεια των τριχών, δερματικές βλάβες και πιθανώς ουλές. Η απώλεια των τριχών συμβαίνει σταδιακά και συνήθως, η παρατήρηση μιας περιοχής που πάσχει από ανδρογενετική αλωπεκία, αναδεικνύει μια λέπτυνση των τριχών, οι οποίες βρίσκονται σε μεγάλο ποσοστό σε τελογενή φάση και με κάθε νέο κύκλο ζωής χάνουν τη δυναμική της ανάπτυξης και σταδιακά εκφυλίζονται. Ακολουθούν μια μακρά πορεία λέπτυνσης και εκφυλισμού που ονομάζεται miniaturization, μέχρι να φτάσουν στο σημείο τελικής εκφύλισης της τρίχας και εξαφάνισης του τριχοθυλακίου, όπου οι τρίχες που έχουν απομείνει φαίνονται σαν διάφανο, λεπτό χνούδι (terminal hair, velus hair).

Ανδρογενετική Αλωπεκία στους Άνδρες
Ανδρογενετική Αλωπεκία στις Γυναίκες

Αλωπεκία – Διάγνωση

Η διάγνωση της αλωπεκίας είναι το πιο σημαντικό βήμα για τη σωστή αντιμετώπιση. Διαγνωστικές δοκιμασίες αλωπεκιών είναι:

  • Δοκιμασία έλξης (Pull Test) – Με τη δοκιμασία αυτή ο ιατρός αξιολογεί πόσες τρίχες μένουν στο χέρι του μετά από ήπια έλξη. Οι τρίχες αυτές εξετάζονται κατόπιν στο μικροσκόπιο για τη διάγνωση της αλωπεκίας. Πρόκειται για την κλασσική διαγνωστική μέθοδο του τριχοριζογράμματος.
  • Tριχοριζόγραμμα – Με το κλασικό τριχοριζόγραμμα βγαίνουν συμπεράσματα για τον αριθμό και την αναλογία των τριχών που βρίσκονται στην αναγενή και τελογενή φάση, προσδιορίζοντας έτσι αν έχει ανατραπεί η ισορροπία μεταξύ των φάσεων ανάπτυξης της τρίχας. Μπορεί επίσης να διακρίνει εάν υπάρχουν δυστροφικές τρίχες που δεν αναπτύσσονται σωστά, καθώς και αν υπάρχουν βλάβες στο βολβό ή το στέλεχος της τρίχας που προκαλούν την αλωπεκία.
  • Βιοψία – Η λήψη βιοψίας δέρματος τριχωτού κεφαλής συμβάλλει στην σωστή διάγνωση της αλωπεκίας όταν υπάρχει διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιπτώσεις ασαφούς κλινικής εικόνας, γυροειδούς αλωπεκίας ή ουλωτικής αλωπεκίας.
  • Φωτοτριχοριζόγραμμα – H πιο μοντέρνα μέθοδος προσδιορισμού της αλωπεκίας είναι το φωτοτριχοριζόγραμμα με τη χρήση ειδικής ψηφιακής μικροκάμερας. Στην Advanced Hair Clinics χρησιμοποιούμε τη μέθοδο αυτή για την αξιολόγηση της αλωπεκίας και την κατάλληλη επιλογή θεραπείας. Ειδικότερα, με τη χρήση του ειδικού software Follysis, γίνεται ψηφιακή ανάλυση φωτογραφιών από την περιοχή της αλωπεκίας αλλά και από την υγιή περιοχή του τριχωτού, προσδιορίζοντας την έκταση της πάσχουσας περιοχής, τον αριθμό των τριχοθυλακίων και το μέσο αριθμό τριχών ανά τριχοθυλάκιο, καθώς και τη διάμετρο της τρίχας, συγκριτικά με τιμές αναφοράς από την υγιή περιοχή του τριχωτού. Η ελάττωση της διαμέτρου της τρίχας αποτελεί ένα πρώιμο διαγνωστικό σημείο εμφάνισης ή εξέλιξης της αλωπεκίας στην εξεταζόμενη περιοχή.



Αλωπεκία – Ταξινόμηση

Η ταξινόμηση των αλωπεκιών είναι η ακόλουθη:

Μη Ουλωτική Αλωπεκία
  • Φυσιολογική αλωπεκία
  • Γυροειδής αλωπεκία
  • Ανδρογενετική αλωπεκία
  • Αλωπεκία από επίδραση διαφόρων βλαπτικών παραγόντων
    1. Διάχυτη αλωπεκία ανάλογα με την εικόνα του τριχοριζογράμματος
      1. Τελογενής αλωπεκία ή τελογενής τριχόρροια (Telogen Effluvium)
      2. Δυστροφική ή αναγενής αλωπεκία
      3. Μικτή αλωπεκία
    2. Διάχυτη αλωπεκία ανάλογα με το βλαπτικό παράγοντα
      1. Διάχυτη αλωπεκία λόγω ενδοκρινικών διαταραχών
      2. Διάχυτη αλωπεκία από φαρμακευτικές και χημικές ουσίες
      3. Διάχυτη αλωπεκία από διαταραχές διατροφής και μεταβολισμού
      4. Χρόνια διάχυτη αλωπεκία
  • Τραυματική αλωπεκία
    1. Τριχοτιλλομανία
    2. Αλωπεκία από έλξη ή αλωπεκία εξ έλξεως (Traction Alopecia)
Ουλωτική Αλωπεκία
  • Παθολογική ουλωτική αλωπεκία
    1. Ομαλός λειχήνας
    2. Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, σκληρόδερμα
  • Άλλες αυτοάνοσες παθήσεις
    1. Νεοπλασματικής αιτιολογίας (βασικοκυτταρικό ή ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα δέρματος)
    2. Φλεγμονώδους αιτιολογίας (βακτηριακής, μυκητιασικής ή ιογενούς αιτιολογίας)
    3. Συγγενούς αιτιολογίας (ιχθύαση, συγγενής έλλειψη δέρματος)
  • Τραυματική ουλωτική αλωπεκία
    1. Από τραύμα ή έγκαυμα
    2. Βλάβες μετά από ακτινοβολία
  • Μετεγχειρητικές ουλές
    1. Ουλές μετά προηγηθείσα μεταμόσχευση μαλλιών με τη μέθοδο FUT ή Strip

    Η δερματολόγος και ο πλαστικός χειρουργός της κλινικής αφού διαγνώσουν τη μορφή αλωπεκίας, από κοινού αποφασίζουν για το είδος της θεραπείας που θα επιλεγεί. Η Advanced Hair Clinics αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ειδικά κέντρα αντιμετώπισης αλωπεκιών σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και ο πλαστικός χειρουργός Δρ Αναστάσιος Βεκρής είναι ένας από τους πρωτοπόρους στο πεδίο της χειρουργικής αποκατάστασης των αλωπεκιών.